SPRAWOZDANIE KIEROWNIKA GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W TRZEBIECHOWIE Z  DZIAŁALNOŚCI
OŚRODKA ZA ROK 2016

Na podstawie art. 110 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.  Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn.zm.) przedstawiam sprawozdanie z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebiechowie za rok 2016.

1. Ośrodek Pomocy Społecznej wykonuje zadania, w szczególności w zakresie: 

1) pomocy społecznej zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn.zm.). 
2) dodatków mieszkaniowych, które są realizowane jako zadanie własne gminy zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 966, z późn. zm.). 
3) świadczeń rodzinnych, które są wykonywane jako zadanie zlecone z zakresu administracji  rządowej zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 z późn. zm). 
4) świadczeń wychowawczych, które są wykonywane jako zadanie zlecone z Zakresu administracji rządowej zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.).
5) świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które są wykonywane jako zadanie zlecone z  zakresu administracji rządowej zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 169, z późn. zm.). 
6) zasiłków dla opiekunów, które są wykonywane jako zadanie zlecone z zakresu 
administracji rządowej zgodnie z ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 162).
7) przyznania Karty Dużej Rodziny zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie 
Dużej Rodziny (Dz. U. z 2014 r., poz. 1863, z późn.zm.) oraz Rozporządzeniem Ministra 
Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu unieważnienia 
Karty Dużej Rodziny, wzorów graficznych oraz wzoru wniosku w sprawie przyznania 
Karty Dużej Rodziny (Dz. U. z 2014 r., poz. 1954). 

8) dodatku energetycznego zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne 
(tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1059, z późn. zm.). 
9) przeciwdziałania przemocy w rodzinie zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1390). 
10) wsparcia rodziny zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i 
systemie pieczy zastępczej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 332 z późn. zm)
11) innych ustaw i programów.

2. Struktura zatrudnienia w GOPS Trzebiechów:

•	Kierownik
•	pracownicy socjalni (2)
•	samodzielna księgowa
•	inspektor GOPS
•	pomoc administracyjna (od kwietnia 2016 r.)
•	opiekunka środowiskowa (umowa o pracę, umowa zlecenie)
•	asystent rodziny (umowa zlecenie)

3. Struktura wydatków w roku 2016

Wydatki na zadania zlecone:
•	Świadczenia emerytalno-rentowe  - 79 603,02  zł.
•	Świadczenia rodzinne i opiekuńcze – 1301 287,50 zł (w tym 25 228,50 zł na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, tj. w trybie „złotówka za złotówkę”).
•	Świadczenia z funduszu alimentacyjnego - 121 270 zł.
•	Zasiłki dla opiekuna  - 47 857,40 zł.
•	Koszty obsługi świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego 45 205,65 zł (pokryte z  budżetu państwa)
•	Świadczenia wychowawcze (program 500plus) – 1 771 565 zł.
•	Koszty obsługi świadczeń wychowawczych – 36 541 zł (pokryte z  budżetu państwa).
•	Składka zdrowotna  - 14 330 zł.
•	Dodatki energetyczne - 1347,74 zł (w tym 26,43 zł na  obsługę)
•	Karta Dużej Rodziny - 72,40 zł (koszty obsługi).

Wydatki na  zadania własne:
•	Dożywianie - 162 osoby, koszt programu 17 000 (własne) + 51 000 (dotacja z budżetu wojewody)
•	Usługi opiekuńcze 3 osoby  - 30 942,29 zł (koszt wynagrodzenia opiekunki)
•	Zasiłki celowe i celowe specjalne  - 66 osób, 19 853,07 zł (w tym specjalne 8 osób, 2630 zł)
•	Zasiłki okresowe - 58 osób, 148 390 zł
•	Zasiłki stałe - 40 osób, 207 214,69 zł
•	Składki zdrowotne - 37 osób, 16 932,90 zł
•	Domy Pomocy Społecznej – 9 osób, 161 813,36 zł (w roku 2015 - 6 osób, 126 692,86 zł)
•	Utrzymanie ośrodka  - 309 849,54 zł (wynagrodzenia, zakupy, usługi, energia, podróże, szkolenia itd.) (koszt utrzymania w roku 2015 wyniósł 285 701,91 zł)
•	Rodziny zastępcze - 0,00 zł 
•	Asystent rodziny - 7 rodzin, 23 050 zł (z czego 14 759 zł pokryte z  dotacji)
•	Dodatki mieszkaniowe  - 21 rodzin, 141 świadczeń, 26 334,30 zł.

Ogółem wykonanie budżetu za rok 2016: 4 429 145 zł 
(pełny wykaz wydatków na załączonym druku „Realizacja Wydatków Budżetowych od 01.01.2015 do 31.12.2016”)

4. Świadczenia z pomocy społecznej

Łącznie w 2016 roku ze świadczeń z pomocy społecznej skorzystało 151 rodzin (w tym 421 osób w rodzinach) na ogólną liczbę mieszkańców gminy, która wynosi 3328 osób (dane na dzień 3 grudnia 2016 r. uzyskane z urzędu stanu cywilnego w Trzebiechowie). 

Głównymi powodami przyznania świadczeń z pomocy społecznej  w 2016 r. były:
•	bezrobocie  – 78 rodzin  (225 osób)
•	niepełnosprawność – 58 (138)
•	długotrwała choroba – 25 (54 osób)
•	niezaradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych – 126 rodzin (370 osób)
•	potrzeba ochrony macierzyństwa – 29 rodzin (138 osoby)
•	alkoholizm – 39 rodzin (52 osób).
•	ubóstwo – 129 rodzin (351)

Przyczyny udzielonej pomocy mogą wystąpić w danej rodzinie więcej niż raz. Pomoc udzielana była w formie pieniężnej, w formie rzeczowej oraz usługach na  podstawie decyzji administracyjnej.

5. Praca socjalna

  	Podstawowym zadaniem pracowników socjalnych GOPS jest praca socjalna. W terenie  pracuje 2 pracowników socjalnych. Przeprowadzane są wywiady środowiskowe  w związku z  przyznawanymi świadczeniami z pomocy społecznej i świadczeniami opiekuńczymi a także  na zlecenie sądów, zakładów ubezpieczeń społecznych, KRUS-u, Powiatowego Centrum  Pomocy Rodzinie lub innych instytucji. Wydawane są opinie w sprawach rozwodowych,  pozbawienia władzy rodzicielskiej, ustalenia opiekunów prawnych dla osób małoletnich i  ubezwłasnowolnionych, wytypowanie kandydatów na rodziców zastępczych. Pracownicy  ośrodka podnoszą swoje kwalifikacje biorąc udział w szkoleniach, oraz podwyższają swoje  wykształcenie. Pracownicy socjalni w okresie sprawozdawczym zawarli 5 kontraktów socjalnych  - pisemną umowę z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i  zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do  przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny.
W roku 2016 pracę socjalną świadczono dla 134 rodzin (432 osób w rodzinach), w tym tylko pracę socjalną dla 52 rodzin (139 osób w rodzinach). W codziennej dzialalności współpracujemy przede wszystkim z Powiatowym Urzędem Pracy, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, Sądem Rejonowym, Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Zespołem interdyscyplinarnym, Policją, Ośrodkiem Zdrowia, Gminnym  Ośrodkiem Kultury oraz szkołami z terenu gminy.

6. Usługi opiekuńcze

Opiekę nad chorymi w domu sprawuje 1 opiekunka środowiskowa zatrudniona na umowę o pracę i umowę zlecenie. W roku 2016 świadczyła usługi w 3 środowiskach. Liczba świadczonych usług opiekuńczych utrzymuje się na zbliżonym poziomie jak w latach poprzednich. Osoby  starsze i obłożnie chore pozostają pozbawione opieki ze strony rodzin i wymagają  wsparcia ze strony Gminy. Usługi opiekuńcze (w miejscu zamieszkania osoby wymagającej opieki) pozostają jedyną realną alternatywą dla umieszczania osób w domu pomocy społecznej lub innych placówkach całodobowej opieki. 

7. Domy Pomocy Społecznej

W roku 2016 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej kierował i pokrywał należność za pobyt w domach pomocy społecznej mieszkańców gminy, którzy z powodu stanu zdrowia wymagają całodobowej opieki. Z pomocy tej korzystały łącznie 9 osób, a wydatki w tym zakresie wyniosły łącznie 161 813,36 zł. Rozkład miesięcznych kosztów utrzymania pokazuje poniższa tabela.

lp.	Osoba przebywająca w DPS w 2016 r. 	Ilość dni przebywania jednej osoby w DPS w 2016 r.	Miesięczny jednostkowy koszt utrzymania 1 osoby w jednostce (zł) w 2016 r.	Miesięczny koszt ponoszony przez Mieszkańca (zł)	Miesięczny koszt ponoszony przez Partycypantów (zł)	Miesięczny koszt ponoszony przez Gminę (zł)	Procent udziału w kosztach ponoszony przez Mieszkańca 	Procent udziału w kosztach ponoszony przez Partycypanta	Procent udziału w kosztach ponoszony przez Gminę 	
1	xxx zzz	360	3811	559	0	3252	15	0	85	
2	xxx zzz	236	3019	443	0	2576	15	0	85	
3	xxx zzz	366	3019	973	0	2046	32	0	68	
4	xxx zzz	79	3019	422	0	2597	14	0	86	
5	xxx zzz	366	3019	443	0	2576	15	0	85	
6	xxx zzz	56	3019	906	0	2113	30	0	70	
7	xxx zzz	31	2958	1300	1658	0	44	56	0	
8	xxx zzz	318	3019	840	100	2079	28	3	69	
9	xxx zzz	151	3019	443	0	2576	15	0	85	

8. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie

Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005r. (Dz. U. z 2005 r. nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), w związku z uzasadnionym podejrzeniem  zaistnienia przemocy w rodzinie tut. ośrodek podejmuje działania wdrożenia procedury  ,,Niebieskiej Karty”. Obejmuje ona ogół czynności realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty, ochrony zdrowia i innych służb pomocowych. Od stycznia do końca grudnia 2016 r., prowadzono 4 procedury ,,Niebieskiej Karty” (zakończono 4 procedury), cztery razy zebrał się Zespół Interdyscyplinarny celem oceny okresowej sytuacji i udzielenia pomocy osobom doznającym przemocy w rodzinie, jak również osobom które ją stosują. 

9. Asystent rodziny

 	W przypadku powzięcia informacji o rodzinie przeżywającej trudności w wypełnianiu  funkcji opiekuńczo-wychowawczych, kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej zleca  przeprowadzenie w tej rodzinie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Jeżeli rodzinny  wywiad środowiskowy potwierdzi występowanie trudności w wypełnianiu funkcji  opiekuńczo-wychowawczych przez rodzinę, kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej  przekazuje kwestionariusz wywiadu asystentowi rodziny, który podejmuje pracę z tą rodziną. 
Powierzając asystentowi rodziny pracę z daną rodziną, uwzględnia się przede wszystkim  zakres pomocy, jaka powinna być udzielona rodzinie. Asystent rodziny prowadzi pracę z  rodziną za jej zgodą i z jej aktywnym udziałem, motywując rodzinę do aktywnego  współdziałania w realizacji planu pracy z rodziną. Praca z rodziną jest prowadzona także w  przypadku czasowego umieszczenia dziecka poza rodziną. W roku 2016 tut. ośrodek zatrudniał jednego asystenta rodziny na umowę zlecenie. Wsparciem objęto łącznie 7 rodzin.
Koszty zatrudnienia asystenta rodziny zostały częściowo pokryte z Dotacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Resortowego Programu  Wspierania Rodziny i Systemu Pieczy Zastępczej (dotacja w łącznej wysokości 14 759 zł).

Instytucje z którymi ośrodek współpracuje na rzecz rodzin: 
  Kuratorzy społeczni i zawodowi
  Zespół Interdyscyplinarny i grupy robocze
  Pedagodzy szkolni
  Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 
  Ośrodek Zdrowia
  Ośrodek kultury
  Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, sądy, policja
•	Sołtysi i rady sołeckie
 Inne gminy i ośrodki pomocy społecznej

10. Świadczenia rodzinne

W zakresie realizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych w roku 2016 tut. ośrodek wypłacił następującą liczbę świadczeń: 

 Zasiłki rodzinne – 2825 świadczeń
 Dodatki do zasiłków rodzinnych – 1562 świadczeń w tym z tytułu:
•	urodzenia dziecka  – 18 
•	opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – 48
•	samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania – 0 
•	samotnego wychowywania dziecka  – 120
•	kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – 219
•	rozpoczęcia roku szkolnego – 168
•	podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania – 379
•	wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – 610
3. Zasiłki pielęgnacyjne – 2002
4. Świadczenia pielęgnacyjne – 221
5. Specjalne zasiłki opiekuńcze – 43
6. Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka – 44 (w 2015 r. – 28)
7. Świadczenia rodzicielskie (nowe świadczenie, wprowadzone w 2016 r.) – 129
8. Świadczenia rodzinne na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy („złotówka za złotówkę”) - 498
9. Zasiłki dla opiekuna  – 93 świadczenia.

Liczba rodzin korzystających ze świadczeń rodzinnych na dzień  31.12.2016 – 263.

11. Świadczenie wychowawcze (500plus)

W zakresie realizacji ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w roku 2016 (od kwietnia do grudnia) tut. ośrodek wypłacił  3556  świadczeń na kwotę 1 771 565 zł. Koszty obsługi wyniosły 36 541 zł (pokryte z dotacji z budżetu państwa). Do pomocy w realizacji programu ośrodek zatrudnił jedną dodatkową osobę na umowę o pracę (pomoc administracyjna).

12. Fundusz alimentacyjny i postępowanie wobec dłużników  alimentacyjnych

GOPS realizuje także zadanie dotyczące świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz prowadzi postępowanie wobec dłużników alimentacyjnych na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kwota wypłaconych świadczeń z funduszu wyniosła w 
roku 2016 121 270,00 zł (353 świadczenia). Liczba osób uprawnionych do korzystania z funduszu alimentacyjnego w 2016 roku to 27 (20 rodzin). Koszty obsługi świadczeń rodzinnych oraz funduszu alimentacyjnego w całości pochodzą ze środków budżetu państwa. 
W 2016 r. prowadzono postępowanie wobec 19 dłużników alimentacyjnych.  Postępowanie to obejmuje m.in.: przeprowadzanie wywiadów alimentacyjnych i przyjmowania oświadczeń majątkowych, przekazywanie komornikowi sądowemu informacji mających wpływ na egzekucję zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, zobowiązywanie dłużników alimentacyjnych do rejestrowania się w urzędzie pracy. W przypadku gdy dłużnik uchyla się od płacenia alimentów obowiązkiem ośrodka jest wnioskowanie o zatrzymanie prawa jazdy oraz kierowanie wniosków do prokuratury o ściganie za przestępstwo z art. 209 § 1 kodeksu karnego. W przypadku powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy ośrodek przekazuje także informacje o stanie zadłużenia alimentacyjnego poszczególnych dłużników do biur informacji gospodarczych. 
W roku 2016 przeprowadzono łącznie 13 wywiadów alimentacyjnych i skierowano do urzędów pracy 6 wniosków o aktywizację zawodową dłużników oraz 1 wniosek o zatrzymanie prawa jazdy.
W wyniku działań komorniczych wyegzekwowana została kwota 21 731,43  zł co stanowi 17,91% wypłaconych świadczeń.

13. Karta Dużej Rodziny

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Trzebiechowie prowadzi program Ogólnopolskiej Karty Dużej Rodziny, którego celem jest promowanie modelu rodziny wielodzietnej, kreowanie jej pozytywnego wizerunku, umacnianie i wspieranie oraz zwiększanie szans rozwojowych i życiowych dzieci wychowujących się w takich rodzinach. 
W  2016 r. wnioski o przyznanie Karty Dużej Rodziny złożyło 5 rodzin, 2 rodziny wnioskowały o nową kartę po wygaśnięciu terminu ważności. Wydano łącznie 27 kart w tym 17 przypadło na dzieci, 10 na rodziców i opiekunów. Koszty obsługi wyniosły 72,36 zł.

14. Inne działania

•	Realizacja programu „pomoc państwa w zakresie dożywiania” (łączny koszt 68 000 zł),
•	współpraca ze szkołą w zakresie pracy z dziećmi i rodzinami,
•	współpraca z ośrodkiem kultury przy organizacji imprez okolicznościowych,
•	współpraca z kuratorium oświaty w Gorzowie Wielkopolskim w organizacji wyjazdów wakacyjnych dla dzieci z terenu gminy (w 2016 r. z kolonii skorzystało 8 dzieci),
•	nawiązanie współpracy z bankiem żywności w Gorzowie Wielkopolskim (w 2016 r. skorzystało z pomocy w formie paczek żywnościowych – w miesiącach luty-kwiecień 124 rodziny, 381 osób w rodzinach; w okresie wrzesień – listopad 121 rodzin, 369 osób w rodzinach; rozdysponowano łącznie oko. 20 ton żywności).

15. Potrzeby w zakresie pomocy społecznej

Podstawą do określenia potrzeb w zakresie pomocy społecznej jest ocena zasobów pomocy społecznej prowadzona przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Trzebiechowie oraz dane przekazywane przez inne podmioty, działające w systemie pomocy społecznej, a także analiza zasobów Gminy w sferze socjalnej (kadrowych i instytucjonalnych). 
W związku z powyższym Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej określa następujące, najważniejsze potrzeby w ww. zakresie:
•	podnoszenie poziomu i doskonalenie sprawności funkcjonowania pomocy społecznej poprzez stałe podnoszenie kwalifikacji i kompetencji kadry pomocy społecznej,
•	poszerzanie działań służących aktywizacji społecznej, zdrowotnej, edukacyjnej oraz zawodowej osób marginalizowanych i zagrożonym wykluczeniem społecznym,
•	wspieranie rodzin w pełnieniu ich podstawowych funkcji, głównie w zakresie opieki i wychowania dzieci,
•	Zwiększenie i zmiana struktury zatrudnienia (trzeci pracownik socjalny, inspektor ds. świadczeń rodzinnych, asystent rodziny), poprawienie warunków lokalowych ośrodka.
•	Poszerzenie zakresu usług opiekuńczych i wspierania środowiskowego dla osób niepełnosprawnych i starszych.

Krzysztof Marcinek 
Kierownik Gminnego Ośrodka 
Pomocy Społecznej w Trzebiechowie